الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
122
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى )
مىفرمايد : « با اين خانهء وسيع در اين دنيا ، چه مىخواهى بكنى و آن را براى چه مىخواهى ، در حالى كه در آخرت به آن نيازمندترى » ؛ ( ما كنت « 1 » تصنع بسعة هذه الدّار في الدّنيا ، و أنت إليها في الآخرة كنت أحوج ؟ ) . عادت مردم بر اين است كه وقتى به عيادت بيمار مىروند چيزى مىگويند كه خشنود و خوشحال شود ؛ ولى يك معلّم آسمانى همچون على عليه السّلام هنگامى كه يار خود را در بستر بيمارى مىبيند همان بيمارى كه گاه بازگشتى در آن نيست بايد او را بيدار كند و متوجّه سرنوشت خويش سازد و صراط مستقيم سعادت را به او ارائه دهد و داروى تلخ نصيحت آميخته با سرزنش را در كام او فروريزد تا بهبودى واقعى حاصل كند . آنگاه راه استفاده از اين ثروت عظيم را براى نيل به سعادت آخرت به او نشان مىدهد و مىفرمايد : « آرى ! اگر بخواهى مىتوانى به وسيلهء آن به آخرت برسى ( و سعادتمند شوى ) به اين گونه كه از ميهمانان در آن پذيرايى كنى و صلهءرحم در آن بجا آورى و حقوق شرعى و الهى آن را بپردازى ؛ اگر چنين كنى به وسيلهء اين خانه به خانهء آخرت نائل شدهاى » ؛ ( و بلى إنّ شئت بلغت بها الآخرة : تقرّي « 2 » فيها الضّيف ، و تصل فيها الرّحم ، و تطلع « 3 » منها الحقوق مطالعها ، فإذا أنت قد بلغت بها الآخرة ) . امام عليه السّلام با اين بيان به اين واقعيت اشاره مىفرمايد كه مال و ثروت امر نكوهيده و ضدّ ارزش نيست ؛ بلكه مهم آن است كه در چه راهى مصرف شود . هرگاه به تكاثر و تفاخر يا انحصار به شخص بينجامد مذموم است ؛ ولى اگر
--> ( 1 ) . بعضى از شارحان نهج البلاغه ، جملهء « كنت » را در اينجا زائده دانستهاند ، در حالى كه چنين نيست ، بلكه منظور امام عليه السّلام از آن بيان استمرار است ، زيرا مفهوم جمله اين است كه : « تاكنون اين خانه را داشتهاى ، چه استفادهاى از آن در اين دنيا كردهاى » . ( 2 ) . « تقرى » از ريشهء « قراء » بر وزن « عبا » به معناى پذيرايى كردن از ميهمان است . ( 3 ) . « تطلع » از ريشهء « طلوع » به معناى ظهور و بروز گرفته شده و هنگامى كه به باب افعال برود به معناى ظاهر كردن و خارج نمودن است .